Stanisław Gurtowski I urodził się między 23 marca a 9 listopada około 1801 roku (z niektórych dokumentów wynika rok około 1802) we wsi Wielkie, obecnie noszącej nazwę Wielgie (dawnego majątku szlacheckiej rodziny Wieleckich herbu Cholewa), a znajdującej się koło Golubia-Dobrzynia, obecnie w powiecie Golub-Dobrzyń, dawniej w powiecie Lipno, w województwie kujawsko-pomorskim. Był synem Józefa Gurtowskiego i Agnieszki z Kaźmirkiewiczów Gurtowskiej. Między około 1801 a 1810 rokiem przeprowadził się wraz ze swymi rodzicami do oddalonej o 3 km na północny-zachód od Wielkiego wsi Działyń, będącej dawnym majątkiem szlacheckiej rodziny Działyńskich herbu Ogończyk. Aż do 31. roku życia był kawalerem, w rzeczy samej do 24 czerwca 1832 roku, kiedy to około godz. 12:00 w kościele w Działyniu (parafia rzymskokatolicka p.w. św. Trójcy) zawarł związek małżeński z Marianną z Rybińskich Gurtowską, córką Walentego Rybińskiego i Barbary z Cipkowskich Rybińskiej, a wśród świadków tego wydarzenia byli: jego młodszy, rodzony brat Józef Gurtowski II oraz ojciec panny młodej. Ten ostatni zresztą, wraz z ciotką pana młodego, Katarzyną Szelkowską, wydał ustne zezwoleniena na ów ślub. Z ich związku urodził się co najmniej jeden syn - Ignacy Gurtowski. Wiadomo, że Stanisław Gurtowski I był gospodarzem we wsi Działyń, a także, w końcowych latach swego życia, sołtysem w tej miejscowości, którą to funkcję objął po 29 lipca 1836 roku, ale nie później niż przed 9 listopada 1845 roku, sprawując ją aż do swej śmierci. Nastąpiła ona około godz. 11:00, 22 marca 1846 roku, przy czym zgon został zgłoszony dopiero dzień później, a więc 23 marca tego samego roku, około godz. 08:00, przez jego młodszego, rodzonego brata Kacpra Gurtowskiego i teścia Walentego Rybińskiego.